Balmenach Distillery
Opgericht: 1824
Gebied: Speyside
Adres: Cromdale, Grantown on Spey, PH26 3PF
Eigenaar: Inver House Distillers Ltd
Status: in gebruik
Capaciteit: 1,8 miljoen liter per jaar
Uitrusting: 3 wash stills, 3 spirit stills
Website: http://www.balmenachdistillery.com/
James McGregor, die samen met twee broers in het plaatsje Tomintoul
jarenlang bezig was met het smokkelen van whisky, wilde na jaren van
illegale praktijken weleens wat legaals doen en besloot een boerderij te
beginnen. Dit deed hij vlak bij Cromdale, zo'n 16 kilometer ten noorden
van Tomintoul. Hij noemde de boerderij Balmenach. Het bleef niet lang
bij boeren. McGregor was in 1824 een van de eersten in de Speyside die
een vergunning aanvroegen om op hun boerderij legaal whisky te mogen
stoken. Al op 18 augustus 1824 werd de eerste whisky verkocht aan een
firma uit Aberdeen, en aan Lord Selkirk en de Duke of Bedford.
Ergens in de jaren '70 van de negentiende eeuw stierf James McGregor,
waarna zijn vrouw er alleen voor stond. Zij kon de boerderij, de
distilleerderij en het gezin niet draaiende houden omdat ze zelf de
beste klant werd van de distilleerderij. Ze verwaarloosde alles,
inclusief haar kinderen. In 1878 werd de zoon van James, John McGregor,
gevraagd terug te keren naar zijn ouderlijk huis om de familie en de
beide bedrijven te redden. John woonde op dat moment in Nieuw-Zeeland,
waar hij als boer zeer veel geld verdiende. Ondanks dat verkocht hij
zijn boerderij en kwam terug naar Schotland. Hij runde de boerderij met
duizend schapen en honderd koeien en zette de distilleerderij weer op
het spoor. Hoewel de machinerie ook voor die tijd verouderd was, wilde
John onder geen voorwaarde ook maar iets aan de distilleerderij van zijn
vader veranderen.
Pas in 1897 werd de distilleerderij langzamerhand vernieuwd. In dat jaar
werd Johns zoon James McGregor de eerste directeur-manager van Balmenach
Glenlivet Distillery Ltd. Een van de eerste dingen die James deed, was
een treinspoortje laten aanleggen van de distilleerderij naar het
station van Cromdale, zodat hij met een eigen trein volle fusten met
whisky kon afvoeren en lege fusten, kolen en gerst kon aanvoeren.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog ging Balmenach, net als veel andere
distilleerderijen, een aantal jaren dicht. Er was in die tijd een tekort
aan gerst en andere granen. In augustus 1922 werd McGregor uitgekocht
door drie Schotse whisky blenders, namelijk Macdonald Greenlees Ltd uit
Leith, Peter Dawson Ltd uit Glasgow en James Watson & Co Ltd uit
Dundee. Alle drie werden een paar jaar later opgeslokt door de
Distillers Company Ltd, waarna de aandelen in 1930 overgingen naar
Scottish Malt Distillers Ltd. Dit werd later United Distillers, na de
overname van D.C.L. door Guinness.
In 1936 werd de oude stoomlocomotief vervangen door een nieuwe. In
1937/38 werd de distilleerderij aangesloten op het elektriciteitsnet.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog, tussen 1941 en 1947, werd het bedrijf
gesloten vanwege het tekort aan gerst. In 1950 werd alle machinerie
elektrisch, behalve de moutmolen, die nog steeds met een stoommachine
werd aangedreven. In het begin van de jaren '60 werden er twee stills
bij gebouwd, die in 1971 werden omgebouwd van kolen- naar stoomverwarmd.
Tussen1963 en 1964 werden de moutvloeren vervangen door een Saladin box.
Het stoomlocomotiefje van de distilleerderij reed voor de laatste keer
op 31 oktober 1968, een paar dagen voordat de spoorlijn van Speyside
gesloten werd. In 1978 werd de boerderij opgeheven en werd er een
installatie gebouwd voor de productie van veevoer, dat gemaakt wordt van
de na het brouwen overblijvende draff en de pot ale die overblijft na de
eerste distillatie.
Balmenach werd door U.D. in 1993 gesloten en op 2 december 1997 verkocht
aan Inver House. Dit bedrijf stelde de distilleerderij op 2 maart 1998
weer in productie. De warehouses waren bij de aankoop leeg, dus het zal
nog wel even duren tot Inver House een eigen malt op de markt zal
brengen. Sinds november 2001 behoort Inver House tot Pacific Spirit UK
dat onderdeel is van het Thaise bedrijf Khun Charoen Sirivadhanabhakdi.
Deze drankengigant produceert bier, rum en Thai-whisky.
Bron: Brilleman, Robin, De gids 'Schotse Malt Whisky', Amersfoort,
Van Wees